< Binlerce ağaç duble yol için kesilecek!..
30.06.2010 - 15:31

500 büyükte birinci TÜPRAŞ


Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ), Ekonomi dergisi Fortune'nin, Türkiye'nin en büyük 500 şirketini belirlendiği "Fortune 500"de 20 milyar 389 milyon 883 bin lira net satış ile ilk sırada yer aldı.

Fortune'nin Finar D&B'nin katkılarıyla hazırladığı Fortune 500, düzenlenen basın toplantısı ile açıklandı.

Net satış gelirleri 2009 yılında bir önceki yıla göre yüzde 33,1 düşerek 20 milyar 389 milyon liraya gerileyen TÜPRAŞ, bu düşüşe rağmen Fortune 500'deki ilk sıradaki yerini korudu.

2008 yılında ihracat gelirinde de birinci sırada olan TÜPRAŞ, bu yıl ihracat listesine 7. sıradan girebildi.

Net satışlardan elde ettiği 19 milyar 542 milyon lira gelirle TÜPRAŞ'ın ardından ikinciliğe oturan Türkiye Elektrik Dağıtım ise yine Fortune 500'ün en fazla zarar eden şirketi oldu.

BOTAŞ ise 18 milyar 326 milyon lira satış geliriyle listeye üçüncü sıradan girdi.

Petrol Ofisi 2008'deki yerini koruyarak 2009 yılı net satışlarında da listenin 4. sırasında yer aldı. Şirketin net satışları geçen yıl yüzde 18 oranında azalarak 14 milyar 94 milyon 912 bin 129 liraya geriledi.

Petrol Ofisi'ni 10 milyar 568 milyon 461 bin lira net satış ile Türk Telekom, 8 milyar 936 milyon 390 bin lira ile Turkcell, 8 milyar 891 milyon 493 bin 328 lira ile EÜAŞ Elektrik Üretim A.Ş izledi.

Fortune 500'ün 8. sırasında Shell& Turcas, 9. sırasında Enka İnşaat, 10. sırasında ise Türk Hava Yolları yer aldı.

123 milyar 470 milyon lira satış gelirine sahip olan ilk 10 şirketin altısı petrol ve enerji sektöründe, ikisi telekom, biri inşaat, biri de seyahat ve taşımacılık sektöründe faaliyet gösteriyor.

89 milyar 922 milyon lira satış gelirine sahip olan Fortune 500'ün ilk beş şirketinden dördü petrol ve enerji, biri ise telekom sektöründe faaliyet gösteriyor.

İhracatın payı geriledi

Fortune 500'de yer alan şirketlerin net satışlarının yüzde 78,19'unu iç satışlar oluştururken, ihracatın payı 2008'e göre 2 puana yakın gerileyerek yüzde 21,81'lerde kaldı.

Kriz döneminde Avrupa'ya olan coğrafi yakınlığın yarattığı fırsata rağmen Fortune 500'ün ihracatındaki daralma ise net satışlara göre daha yüksek oranda gerçekleşti.

2008'de 94,7 milyar lira olan Fortune 500 şirketlerinin ihracatı 2009 yılında yüzde 18,5 oranında düşerek 77,1 milyar liraya geriledi.

Fortune 500 listesinde yer alan ilk 10 şirketin ihracatındaki daralma ise daha yüksek oranda oldu. Toplam ihracatın yüzde 19'unu yapan bu şirketlerin 2008 yılında 18,6 milyar lira olan ihracatı geçen yıl yüzde 21,1 düşerek 14,7 milyar liraya geriledi.

Fortune 500 net satış gelirlerinde sektörlerin aldığı paya bakıldığında yüzde 13,73 ile en yüksek payı petrol ve türevleri üretim ve dağıtım sektörü alıyor. Ancak geçen yılki Fortune 500 sıralamasında bu sektörün aldığı payın yüzde 17,59 olduğu göz önüne alındığında önemli oranda gerileme olduğu dikkati çekiyor.

Benzer bir durum metal döküm ve işleme sektöründe de görüldü. Geçen yılki listede yüzde 7,36 oranında paya sahip olan metal döküm ve işleme sektörünün bu yılki net satışlardan aldığı pay yüzde 5,11'e geriledi.

Fortune 500 listesinde yüzde 10,09 oranındaki payla enerji sektörü 13 şirket ile ikinci sırada yer aldı.

Listede 13 şirketle yer alan depolama, taşımacılık ve lojistik, toplam satışlardan yüzde 5,91, 14 şirketle yer alan perakende ticaret mağazaları yüzde 5,35, 29 şirketin yer aldığı taşıt araçları ve ekipmanları imalat ve bakım yüzde 5,08, 13 şirketin yer aldığı elektronik ve telekomünikasyon sektörü ise yüzde 5,02 pay aldı.

Karlar arttı, 43 bin kişi işsiz kaldı

Fortune 500'e göre, Fortune 500 şirketlerinin net karları 2009'da yüzde 62 oranında artışla 21 milyar liraya ulaştı. Listede yer alan şirketlerden 429'u kar açıklarken, 71'i ise zarar açıkladı. 2008'de 142 şirket zarar açıklamıştı.

Fortune 500 şirketleri 2009 yılında 43 bin 333 çalışanının işine son verdi. Fortune 500 listesinin yapılmaya başlandığı 2007 yılından itibaren bakıldığında ise 50 bin 278 çalışanın işine son verildiği görüldü.

Türkiye'nin 500 büyük şirketinin net satışlarının toplamının Wal-Mart'ın yarısının bir miktar üzerinde bir büyüklüğe ancak ulaşabildiğine dikkat çekilirken, ABD 500'ün ikinci şirketi olan Exxon Mobil'in net satışlarını yakalayamadığı ifade edildi.

CNN Türk / 30.06.10


Üste